AGATHA: slim zoeken in het Rijksarchief

AGATHA, de online zoekomgeving van het Rijksarchief, brengt genealogische bronnen, analyses van akten en archiefinventarissen samen op één plek. Leer hoe je je stap voor stap registreert, hoe je documenten raadpleegt en downloadt, en hoe je de zoekmachines optimaal gebruikt. Geen theorie om van weg te lopen, maar concrete handvaten die je meteen kunt toepassen. Kom langs en ga naar huis met een gereedschapskist die je archiefonderzoek voortaan een stuk efficiënter maakt. 

SPREKER

Annelies Coenen werkt voor de dienst digitalisering en digitale valorisatie binnen het Rijksarchief. 

Een persoon is aan het werk met een rekenmachine, documenten in een map en een laptop op een bureau. Op de achtergrond liggen notitieboeken en een groene appel.

Cijfers die tellen: boekhouding voor een gezonde vereniging

Een persoon is aan het werk met een rekenmachine, documenten in een map en een laptop op een bureau. Op de achtergrond liggen notitieboeken en een groene appel.

Boekhouding: het woord alleen al doet sommigen afhaken — maar dat is precies waarom je deze sessie niet mag missen! Want een overzichtelijke boekhouding is niet alleen wettelijk verplicht, het is ook de basis voor andere administratieve verplichtingen én maakt het leven van elke bestuurder een stuk eenvoudiger. We vertrekken van vragen die elke bestuurder herkent en bouwen van daaruit verder naar minder bekende verplichtingen. Wil je weten waar jouw vereniging staat? Kom langs voor een eerste advies op maat. 

SPREKERS

Els Vervaet is als medewerker zakelijk advies aan de slag bij Histories en geeft erfgoedverenigingen en – vrijwilligers advies rond zakelijke thema’s. Etienne Van de Kauter is als penningmeester van Histories lid van de Raad van Bestuur en geeft Histories advies rond boekhouding en zakelijke beslissingen.

 

Twee medewerkers van Histories interviewen een erfgoedvrijwilliger op het Histories Festival 2024

Communicatiekliniek

Twee medewerkers van Histories interviewen een erfgoedvrijwilliger op het Histories Festival 2024

Hoe zet je jouw erfgoedvereniging beter in de kijker? Schuif mee aan tafel en krijg eerlijke, laagdrempelige tips over de communicatie van jouw erfgoedvereniging. Van je eerste Facebookpost tot een pakkende tekst voor in je nieuwsbrief: alles kan. Stel je vragen en ontdek hoe je meer mensen bereikt met minder moeite. 

SPREKERS

Kaat Van der Brempt en Sajara Muhammetova werken als medewerkers communicatie bij Histories. Vanuit deze expertise geven ze tijdens deze adviestafel tips aan verenigingen en vrijwilligers rond hun communicatie.  
 

Erfgoedvrijwilligers staan rond een tafel en luisteren aandachtig naar een spreker

De krant als tijdsmachine

Erfgoedvrijwilligers staan rond een tafel en luisteren aandachtig naar een spreker

Oude kranten zijn een verrassend rijke bron voor lokaal erfgoed. Via hetarchief.be, een initiatief van Meemoo, zijn ze vrij toegankelijk online. Aan deze adviestafel leer je hoe je gericht zoekt in deze databank en hoe je historische kranten inzet in je eigen erfgoedonderzoek. Wie weet wat je tegenkomt!

SPREKER

An Seurinck is medewerker interactie bij Meemoo, de organisatie achter hetarchief.be.    

Portret van Pol Ranson

De muzelzak: een model voor je eigen onderzoek

Wie had gedacht dat een vergeten doedelzak zou leiden tot een internationaal onderzoeksproject? Pol Ranson reconstrueerde 800 jaar geschiedenis van de muzelzakeen volksinstrument uit Vlaanderen en Picardiëaan de hand van archiefbronnen, iconografie, museale collecties en veldonderzoek. In deze lezing deelt hij zijn aanpak en de lessen die hij onderweg leerde: welke bronnen werken, hoe je samenwerkt met experts en hoe ook jij vanuit een kleine aanwijzing een groot erfgoedverhaal kan opbouwen. 

SPREKER

Pol Ranson is doedelzakspeler en accordeonist. Hij is musicerend lid van meerdere muziekensembles, waaronder enkele balgroepen en de ‘Confrérie des Muchards de Saint-Druon’, een grensoverschrijdende groep die zich specifiek inzet voor de heropleving van de muzelzaktraditie. Hij werkt als gepensioneerde aan onderzoek naar historische muziektradities in Vlaanderen en Noord-Frankrijk. Tot slot is hij gids bij Gidsenplus Kortrijk. 

Een man zit achter een laptop.

Digitaliseren zonder kopzorgen

Een man zit achter een laptop.

Digitalisering biedt erfgoedverenigingen de kans om efficiënter samen te werken, meer mensen te bereiken en je werking toekomstbestendig te maken. Maar welke tools passen bij jouw vereniging? Hoe bescherm je je data? En hoe zorg je dat ook de minder digitaal onderlegde vrijwilligers mee zijn? Aan deze tafel kan je al je vragen kwijt: van digitaal ledenbeheer en e-facturatie over cloudopslag en cybersecurity tot de nieuwste AI-tools. Kom langs! 

SPREKER

Rob Bartholomees is medewerker digitaal werken en databeleid binnen Histories. Met deze expertise op zak geeft hij advies aan verenigingen en vrijwilligers rond digitale thema’s.   

Opening van Bunker LW11.

Erfgoed teruggeven aan het publiek: lessen uit Huldenberg

Opening van Bunker LW11.

WOII-bunkers die jarenlang ontoegankelijk waren, openen nu hun deuren. Hoe doe je dat? In Huldenberg lieten vrijwilligers niets aan het toeval over: van subsidies en voorbereidende werken tot een permanente mini-tentoonstelling en een knallende opening met media-aandacht. In deze lezing neemt Frederik François (Heemkundige Kring van Huldenberg) je mee door het hele traject, en deelt hij de lessen die hij onderweg leerde. Een inspirerend voorbeeld van hoe je erfgoed laagdrempelig teruggeven aan het grote publiek, met tips die je meteen kan toepassen in je eigen werking.

SPREKER

Frederik François is van opleiding historicus (K.U. Leuven, Lehigh University). Als voormalig gemeenteraadslid en medewerker van de Heemkundige Kring in Huldenberg zet hij zich in voor lokaal erfgoed en geschiedenis door publicaties, lezingen, wandelingen, enzovoort te organiseren.

Voor deze workshop moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

De Steltenlopers van Merchtem in actie.

Feestelijke boeklancering ‘Het Geheugen van Vlaanderen’

De Steltenlopers van Merchtem in actie.

Sommige verhalen staan niet in de geschiedenisboeken — maar ze verdienen het des te meer om verteld te worden. In ‘Het Geheugen van Vlaanderen’ bundelden we 70 verhalen van gewone mensen met een buitengewone passie voor lokaal erfgoed. Op dit feestelijk moment lanceren we het boek én gaan vrijwilligers-bijdragers in gesprek over hun passie en engagement, onder de bevlogen leiding van moderator Roel Daenen (FARO). Kom luisteren.

 

SPREKERS

Roel Daenen (moderator) is communicatieman in de cultuursector: eerst bij Symfonieorkest Vlaanderen, daarna bij BOZAR, vervolgens bij Het Firmament en sinds 2006 bij (de beide voorlopers van) FARO.

Peter Eyckerman is genealoog en helpt anderen hun familiegeschiedenis uitpluizen. Hij droeg bij aan het ‘Het Geheugen van Vlaanderen’ met het verhaal rond photoshop in de jaren ‘20.

Jacqueline Baetens is voorzitter van Heemkring De Souvereinen in Lokeren. In ‘Het Geheugen van Vlaanderen’ vertelt ze over het ontstaan van een wel heel speciale klok: de duivenconstateur.

Filip Walenta doet als vrijwilliger onderzoek naar ons Vlaams sporterfgoed. In ‘Het Geheugen van Vlaanderen’ neemt hij het woord over de koers, een van Vlaanderens populairste sporten.

Voor deze workshop moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Een vrouw met kort wit haar bladert door de originele Ferrariskaarten in de KBR.

Ferraris in het echt: een zeldzame blik op het origineel

De kabinetskaart van Ferraris is een buitengewoon stuk erfgoed — de eerste echte topografische kaart van ons land, waarvan wereldwijd nog maar drie originelen bestaan. Van deze drie bevindt er zich nog maar één in ons land. Tijdens deze rondleiding leer je hoe deze uitzonderlijke kaart tot stand kwam én krijg je de zeldzame kans om het origineel met eigen ogen te bekijken.

Voor deze rondleiding moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Een oudere man zit voorovergebogen met een loep. Hij kijkt naar een oude Ferrariskaart in de KBR in Brussel

Grenzen, grenspalen en open source cartografie

Een oudere man zit voorovergebogen met een loep. Hij kijkt naar een oude Ferrariskaart in de KBR in Brussel

Grenzen op een kaart zetten klinkt eenvoudig — maar achter elke grenspaal schuilt een verhaal. Naar aanleiding van 200 jaar Verdrag van Kortrijk zette Martijn Loosvelt Vandenbroucke de historische grenspalen op een open source kaart — via uMap/OpenStreetMap, gratis en voor iedereen toegankelijk. Intussen werden ook wandel- en fietsroutes toegevoegd, en op termijn komen er ook verhalen bij.

In deze lezing ontdek je hoe hij te werk ging, welke keuzes hij maakte en wat jij als erfgoedvrijwilliger hieruit kan meenemen. Want dit project heeft een begin, maar nog lang geen einde, en nieuwe medewerkers zijn meer dan welkom!

SPREKER

Martijn Loosvelt Vandenbroucke is voorzitter van Heemkunde West-Vlaanderen en is bestuurslid bij de heemkundige kring van Deerlijk.

Voor deze workshop moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Twee oudere mannen lachen naar de camera. Eén man zit met een boek in zijn hand. De andere staat recht.

Hoe start ik met de zoektocht naar mijn familiegeschiedenis?

Elke familie heeft zijn verhalen, maar hoe graaf je ze op? Of je nu een stamboom wil beginnen of gewoon nieuwsgierig bent naar je roots: aan deze adviestafel beantwoordt Familiekunde Vlaanderen al je vragen. Je krijgt concrete tips over archieven, online databanken en hoe je oude documenten leest. Breng gerust een foto, rouwprentje of brief mee — we denken graag mee over wat het je kan vertellen. 

SPREKERS

Familiekunde Vlaanderen vzw is een cultureel-erfgoedorganisatie die werkt rond familiegeschiedenis en familiaal erfgoed. Vele vrijwilligers zetten zich in om het onderzoek naar familiegeschiedenis te faciliteren. Dit gebeurt via familiekundige dienstverlening en advies en door het aanbieden van cursussen en voordrachten rond familiegeschiedenis in heel Vlaanderen en Brussel. 

Een oude bron voor familiegeschiedenis: doodsoorzaken

Inclusief voorouderonderzoek met de Matria Cirkel

Een oude bron voor familiegeschiedenis: doodsoorzaken

Wat als een stamboom niet het volledige verhaal vertelt? Carla Van Beers stelt de Matria Cirkel voor: een verrassend instrument dat familieverbanden inclusiever en rijker in beeld brengt. Laat je inspireren door haar praktijkvoorbeelden, stel daarna je vragen en ga naar huis met tips die je meteen kan toepassen.

Voor deze workshop moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Drie vrijwilligers van de Gallische hoeve in kostuum. Er staat een ketel op de achtergrond.

Ontdek de wereld van de Galliërs

Drie vrijwilligers van de Gallische hoeve in kostuum. Er staat een ketel op de achtergrond.

Hoe leefden onze verre voorouders in de IJzertijd? Bij de Gallische Hoeve ontdek je het dagelijkse leven van de Kelten: van historische kruiden en specerijen tot oude ambachten als bandweven en borduren. Doorlopend zijn er demonstraties waarbij je vragen kan stellen en historische technieken van dichtbij kan beleven. Tijdreizen was nog nooit zo eenvoudig!

Glazen deuren in het KBR met het logo erop.

Restaureren bij KBR: een blik achter de schermen

Glazen deuren in het KBR met het logo erop.

Wat gebeurt er achter de gesloten deuren van het restauratieatelier van KBR? Restaurateurs redden er dagelijks beschadigde documenten, bereiden stukken voor op digitalisering en zorgen dat topstukken veilig op reis kunnen naar tentoonstellingen. Tijdens deze rondleiding open ze uitzonderlijk de deuren voor jou. Een zeldzame kans om dit onmisbare werk van dichtbij te zien.

SPREKER

Sil Vandewalle is medewerker van het restauratieatelier van KBR.

Voor deze workshop moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

De vrijwilligers van de Reuzen van Bohemen vzw kleden hun reuzen aan.

Reuzenwerk: hoe bouw en draag je een reus?

De vrijwilligers van de Reuzen van Bohemen vzw kleden hun reuzen aan.

Droom je ervan om zelf een reus te bouwen? Aan deze tafel leer je alles: van constructie en stockering tot samenwerken met een reuzenvereniging. Want achter elke grote reus schuilt een even groot verhaal. Kom het ontdekken! 

SPREKERS

De federatie Reuzen in Vlaanderen is de verbindende organisatie voor reuzenbeheerders in Vlaanderen en Brussel. Ze wil de brug vormen tussen reuzenbeheerders, erfgoedpartners en het brede publiek, om zo de reuzencultuur duurzaam te ondersteunen en te laten groeien. 

Mensen zitten te luisteren naar een lid van de kruisboogschutters van Brussel, in een ruimte die als een oude kelder aanvoelt

Schot in de roos! De kruisboogschutters van Brussel

Mensen zitten te luisteren naar een lid van de kruisboogschutters van Brussel, in een ruimte die als een oude kelder aanvoelt

Het Groot Koninklijk Serment en van St-Joris der Kruisboogschutters is een lokale schuttersgilde die al sinds 1381 ten dienste van de Stad Brussel staat. Bezoek hun prachtige museum aan het Paleis op de Koudenberg, op een boogscheut (😉) van de KBR.

SPREKER

Christian Rimbert, lid van Het Groot Koninklijk Serment en van St-Joris der Kruisboogschutters van Brussel.

Beeld van een archief

Van 17de-eeuwse gazet tot vandaag: de krantencollectie van de KBR

Beeld van een archief

Dverzameling kranten van de KBR is de grootste van België, zowel in diversiteit als in volume. De oudste zijn uit de 17de eeuw, maar je vindt er ook de krant van vorige week.  

Hoe ziet zo’n collectie eruit? Hoe gaat de KBR hiermee om? Hoe kan je de kranten raadplegen? En wat kan je thuis digitaal doorbladeren? Kom het allemaal te weten tijdens deze rondleiding. 

SPREKER

Brecht Deseure is een wetenschappelijk medewerker aan de KBR en werkt voor CAMille, een onderzoeks- en digitaal archiefcentrum over de geschiedenis van de journalistiek in België.

Erik van het Viking Genootschap toont hoe Vikingen vroeger knopen legden.

Van spintol tot runenschrift: het Vikingkamp

Erik van het Viking Genootschap toont hoe Vikingen vroeger knopen legden.

Op de Kunstberg herleeft het dagelijkse leven van de Vikingen. In dit interactief Vikingkamp demonstreren re-enactors doorlopend eeuwenoude technieken: wol kaarden, spinnen met een spintol, touwslaan en knopen leggen. Je gaat in gesprek met de deelnemers, ontdekt hoe ambachtelijk vakmanschap er duizend jaar geleden uitzag en maakt kennis met het runenschrift.

Mensen zitten op een rij te luisteren naar iemand

Van vissersschip naar erfgoedproject: de O.225 SIOL

Mensen zitten op een rij te luisteren naar iemand

De O.225 SIOL is een van de oudste houten vissersvaartuigen aan de Vlaamse kust en staat al bijna tien jaar aan wal in Oostende. Ontdek hoe gepassioneerde vrijwilligers dit maritiem icoon nieuw leven inblaast met een boek, documentaire, podcast en meer. Een inspirerend voorbeeld van hoe je groot erfgoed levend houdt.

SPREKER

Dirk Marteel schrijft een boek over het oude houten vissersvaartuig O.225 SIOL. Hij ijvert samen met anderen voor een toekomst voor dit maritiem erfgoed.

Voor deze workshop moet je je inschrijven om jezelf van een plekje te verzekeren. Inschrijvingen gaan eind augustus open. Blijf op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Een vinger wijst naar een register.

Zoeken in Octopus: bidprentjes, rouwbrieven en meer

Een vinger wijst naar een register.

Bidprentjes, rouwbrieven, krantenberichten — de genealogische databank Octopus van Familiekunde Vlaanderen brengt ze allemaal samen! Rik van der Krieken en Geert Decoene beantwoorden al je vragen: hoe log je in, hoe zoek je gericht en wat vind je er precies? Kom langs en ontdek wat Octopus voor jouw onderzoek kan betekenen. 

SPREKERS

Geert Decoene is de voorzitter van Familiekunde Vlaanderen. Rik Van der Krieken is directeur van het documentatie- en studiecentrum voor familiegeschiedenis te Merksem.