Ben je benieuwd naar recent historisch onderzoek? Heb je interesse in lokale geschiedenis, maar weet je soms niet waar te beginnen? Of zoek je nieuwe ideeën voor je eigen erfgoedproject? Dan is de derde editie van de Dag van het West-Vlaamse Onderzoek iets voor jou!

Op zaterdag 18 oktober 2025 nemen vijf sprekers je mee in hun onderzoek: ze delen concrete voorbeelden, bespreken valkuilen en lichten hun methodieken toe. Tussen de sessies door kan je op de infobeurs kennismaken met heemkundige kringen en erfgoedorganisaties uit de provincie. Je ontmoet er andere liefhebbers van geschiedenis, kunstwetenschappen en archeologie, en doet ongetwijfeld inspiratie op – ook als je niet van West-Vlaanderen bent.

PROGRAMMA

13u00 – Verwelkoming

13u30 – Start sessie 1:

• Sikhisme en ‘memory making’: erfgoed, migratie en familiegeschiedenis | Alexander Hilkens (KADOC-KU Leuven)
• Ontheemd. De Belgische vluchtelingen van de Eerste Wereldoorlog | Lotte Van Attenhoven (In Flanders Fields Museum)
• Pelotonparlé. Over het mondeling capteren van koersgeschiedenis | Dries De Zaeytijd (KOERS. Museum van de wielersport)

15u00 – Koffiepauze met infobeurs en boekenstand

15u30 – Start sessie 2:

• Van bescheiden motte tot grafelijke burcht: het archeologisch onderzoek op het grafelijk domein in Ieper | Jan Decorte (CO7)
• Het uur van de dood. Executies in West-Vlaamse kronieken tijdens de Nederlandse opstand, ca. 1560-1590 | Isabel Casteels (KU Leuven)

17u00 – Afsluitende receptie

Heb jij meegewerkt aan het OUTLAW-project en heb je nagelbijtend de resultaten afgewacht? Of ben je benieuwd hoe je OUTLAW gebruikt voor je eigen onderzoek? Dan is het slotevenement van het OUTLAW-project iets voor jou!

OUTLAW is een project over strafrechtelijke archieven en de onderbuik van de samenleving. Het project gaf 122.255 mannen, vrouwen en kinderen die in de 19de en de vroege 20ste eeuw een straf uitzaten in een Belgische gevangenis opnieuw een naam en identiteit.

Op het slotmoment krijg je een inkijk in de resultaten van het project en vertellen vijf experten hoe jij OUTLAW kan inzetten in je eigen historisch of genealogisch onderzoek.

PROGRAMMA

13u30–14u30 | Voorstelling projectresultaten

• An Vandenberghe en Paul Drossens, Rijksarchief Gent
• Matteo De Vuyst, Prof. dr. Margo De Koster en Prof. dr. Antoon Vrints, UGent

14u30–16u00 | Aan de slag met OUTLAW

• Project gevangenispoort Den Haag | Prof. dr. Manon van der Heijden, Universiteit Leiden
• DNA-onderzoek | Prof. dr. Maarten Larmuseau, KU Leuven
• Gezondheid | Prof. dr. Isabelle Devos, UGent
• Familiegeschiedenis | Tony Vanhee, Familiekunde Deinze
• Storytelling en true crime wandeling | Dr. Laura Nys, UGent

16u00–17u30 | Receptie

De inschrijvingen zijn gesloten.

Heel wat erfgoedverenigingen merken het: het vraagt puzzelwerk om hun erfgoedtijdschriften en jaarboeken betaalbaar te houden, het lezerspubliek veroudert en digitale trends zorgen voor nieuwe vragen. Klinken deze uitdagingen je bekend in de oren? Dan is deze dag iets voor jou!   

Op zaterdag 28 februari ben je welkom op onze studie- en netwerkdag voor erfgoedtijdschriften en jaarboeken. Samen met andere erfgoedvrijwilligers denk je na over de toekomst van periodieke erfgoedpublicaties en wissel je ervaringen uit. Je vertrekt gegarandeerd met nieuwe inzichten én bouwt tegelijk een netwerk uit waar je ook na de studiedag op kan terugvallen. 

ONTDEK HET PROGRAMMA

9u15 tot 10u00: onthaal met koffie en thee

10u00: welkomstwoord

10u15 tot 12u30: lezing en panelgesprek

Hoe zorg je als erfgoedvereniging dat je publicaties inhoudelijk sterk blijven, je de beschikbare middelen efficiënt gebruikt en het gewenste publiek bereikt? Ken Veerman geeft handvaten om hiermee aan de slag te gaan. Hij is strategisch adviseur voor non-profit en social profit organisaties, schreef een boek over zelfzeker management in de cultuursector en is een veelgevraagde spreker op conferenties in binnen- en buitenland.

Na de lezing gaat Ken onder moderatie van Elien Doesselaere (FARO) in gesprek met vier erfgoedvrijwilligers: Bram Dierckx (Erfgoed Balen), Filip Santy (De Leiegouw), Stefaan de Groote (Het Land van Nevele) en Willy Geboes (Herentaldum). We delen inzichten en ervaringen, en verkennen samen hoe verenigingen het beste uit hun publicaties kunnen halen. Een unieke kans om te ontdekken hoe andere vrijwilligers omgaan met hedendaagse uitdagingen en om al je prangende vragen te stellen.

12u30 tot 13u15: pauze met lunch

13u30 tot 15u00: rondleiding Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience

Krijg een unieke blik achter de schermen van Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, waar je ziet hoe erfgoedpublicaties bewaard worden. Zo kan je tijdens de rondleiding misschien ook je eigen publicaties terugvinden, als je die daar deponeert.

15u00: afsluitende receptie

LESGEVERS

Ken Veerman en moderatie panelgesprek door Elien Doesselaere (FARO)

Deze studiedag is volzet.

Ben je gefascineerd door Merovingische vondsten? Wil je weten wat ze jou kunnen vertellen over het verleden, hoe je ze herkent en welke verhalen erachter schuilgaan? Dan mag je deze studiedag op zaterdag 14 maart niet missen!

We brengen metaaldetectoristen, erfgoedvrijwilligers en andere geïnteresseerden samen voor een boeiende mix van lezingen, workshops en uitwisseling. Samen duiken we in de periode van de Merovingers en verkennen we wat Merovingische vondsten ons vandaag nog kunnen leren.

WAT KAN JE VERWACHTEN?

Voormiddag 10u00 tot 12u00: inspirerende praktijkverhalen en onderzoek

• Kris Van Den Berge, freelance metaaldetectorist, deelt zijn jarenlange ervaring met metaaldetectie, archeologie en Merovingische vondsten.
• Rica Annaert, archeologe op rust en specialist in Merovingische grafvelden, neemt je mee naar de vroegmiddeleeuwse tijden. Ze vertelt over haar onderzoek en de opgraving van Elversele.

Pauze met lunch: 12u00 tot 13u00

Namiddag 13u00 tot 16u00: verdieping op maat

In de namiddag kan je zelf je programma samenstellen. Kies één van de volgende trajecten:

• Een praktische workshop metaalvondsten reinigen en bewaren, begeleid door Els Tielemans, conservator bij IOED Erfpunt. Je ontdekt handige reinigingstechnieken en behandelt je eigen vondsten. Neem maximaal twee voorwerpen mee om samen te bekijken. Ook Rica Annaert blijft aanwezig om haar expertise te delen.
• Een gegidst bezoek aan het StoreAges-depot van Erfpunt, waar je Merovingische vondsten van dichtbij kan bekijken. (VOLZET)
• Een boeiend uitwisselingsmoment waar je samen met Kris Van De Berge jouw eigen ervaringen, kennis en vondsten rond metaal- en Merovingische vondsten kan uitwisselen.

De workshop metaalvondsten reinigen en bewaren zal dezelfde zijn als de vormingen die Histories samen met Erfpunt organiseerde op 15 november 2025. Volgde je deze vorming al? Dan raden we je aan te kiezen voor de gidsbeurt of het uitwisselmoment.

LESGEVERS

Kris Van Den Berge (freelance metaaldetectorist bij Kredda Metaaldetectie), Rica Annaert (archeologe op rust, experte vroege middeleeuwen) en Els Tielemans (conservator bij IOED Erfpunt).

Ben jij een drijvende kracht achter een ommegang, stoet, feest, ritueel of andere traditie? Zet jij je in om immaterieel erfgoed levend te houden en door te geven? Dan mag je dit niet missen!

Op zaterdag 31 januari 2026 ben je welkom op ons toekomstatelier rond feesten, rituelen en sociale praktijken in beweging: een ontmoetingsdag boordevol inspiratie en uitwisseling. Samen verkennen we hoe onze tradities mee kunnen groeien in een veranderende samenleving.

We brengen erfgoedvrijwilligers samen die zich inzetten voor het doorgeven van tradities in Vlaanderen en Brussel. Verwacht boeiende verhalen uit de praktijk, verrassende inzichten, handige tips én een warme babbel bij koffie en lunch.

PROGRAMMA

10u00 tot 10u30 – Inloop met koffie

10u30 tot 10u45 – Verwelkoming

10u45 tot 11u10 – Immaterieel erfgoedquiz

11u10 tot 12u00 – Sofagesprek: erfgoed in beweging

Altijd in beweging, nooit hetzelfde. Leen van de Brusselse Zinneke Parade en Luca FOS Open Scouting in Vlaanderen vinden zichzelf telkens opnieuw uit. Hun werking draait rond samen creëren, leren én doen, met jongeren als drijvende kracht. Dankzij hun sterke verankering in de buurt bouwen ze aan netwerken van geëngageerde vrijwilligers vol energie, verbeelding en creativiteit.

12u00 tot 13u00 – Broodjeslunch

13u00 tot 14u00 – Van aansluiten tot ontsluiten: traditiedragers aan het woord

Hoe blijf je als erfgoedvereniging verbonden met je omgeving en weet je tegelijk nieuwe mensen te betrekken? Hoe laat je meer mensen kennismaken met jouw levende praktijk? En hoe bouw je verder aan de toekomst — over 10, 20 of zelfs 50 jaar? Drie traditiedragers vertellen hoe zij hun praktijk levend houden door te delen, beleven en te vernieuwen. Hugo van de Sint-Antoniusviering in Edegem, Guy van de Reuskens van Borgerhout en de sponsorverantwoordelijke van de bloemencorso van Loenhout delen hun proces en ervaringen. 

14u00 tot 14u15 – Pauze

14u15 tot 15u45 – Erfgoedmarkt

Ga op de Erfgoedmarkt in gesprek met andere traditiedragers en ontdek hoe zij hun immaterieel erfgoed levend houden in een veranderende samenleving. Wissel ervaringen uit, leer van elkaars aanpak en doe inspiratie op om zelf te werken aan de toekomst van je traditie.

Maak kennis met:

• ErGoed Galmaarden 
• ReuzeLeuven
• Norouz
• Wivina 2.0
• Alles es Just!
• De Verdediging der Belgische Foorreizigers vzw

15u45 tot 16u00 – Pauze

16u00 tot 16u30 – Samen afsluiten: reflecties van de dag

16u30 tot 17u30 – Borrel en babbel