De verbindende kracht van erfgoed: samenwerken in uitdagende tijden

De cultuur- en erfgoedsector staat voor belangrijke uitdagingen. Terwijl maatschappelijke vraagstukken rond verbinding, participatie en gemeenschapsvorming urgenter worden, staan de beschikbare middelen onder druk. Juist daarom groeit de nood aan samenwerking over sectoren heen.

Tijdens deze ontmoetingsdag, georganiseerd naar aanleiding van het project To Bridge a Gap, brengen we professionals en vrijwilligers uit erfgoed, sociaal-cultureel werk, opbouwwerk, gemeenschapsvorming en lokale besturen samen. We onderzoeken hoe erfgoed kan blijven bijdragen aan een verbonden samenleving en hoe organisaties, ondanks beperkte middelen, elkaars expertise, netwerken en kracht kunnen benutten.

We laten ons inspireren door praktijkvoorbeelden, gaan in gesprek over kansen en spanningen en verkennen hoe duurzame samenwerking kan bijdragen aan blijvende maatschappelijke impact.

Op deze ontmoetingsdag:

• krijg je nieuwe inzichten in de relatie tussen erfgoed, burgerschap en maatschappelijke verandering;
• doe je inspiratie op met lokale en bovenlokale praktijkvoorbeelden;
• reflecteer je over kansen, spanningen en uitdagingen binnen participatief erfgoedwerk;
• maak je kennis met concrete methodieken rond dialoog, verhalenwerk en impactmeting;
• ontmoet je professionals en vrijwilligers uit verschillende sectoren die rond gelijkaardige maatschappelijke vraagstukken werken.

Programma 

10.00 uur: Welkom 

10.15 uur: ‘Erfgoed is van iedereen’ | Keynote door Hester Dibbits, lector Cultureel Erfgoed aan de Reinwardt Academie Amsterdam 

Wat we als erfgoed beschouwen ligt niet vast. Erfgoed ontstaat in dialoog tussen mensen en groepen en krijgt betekenis binnen een maatschappelijke context. Hester Dibbits verkent hoe erfgoed kan bijdragen aan een inclusieve samenleving en reikt een kritisch kompas aan voor erfgoedpraktijken die de samenleving vooruithelpen.  

11.00 uur: Panelgesprek | Erfgoed tussen maatschappelijke ambitie en dagelijkse praktijk 

Vertegenwoordigers uit erfgoed, sociaal-cultureel werk, opbouwwerk en lokale besturen gaan met elkaar in gesprek over de maatschappelijke rol van erfgoed vandaag. Ze bekijken vragen als: 

• Welke rol verwachten we van erfgoed in een veranderende samenleving? 
• Hoe kunnen erfgoedorganisaties, sociaal-culturele organisaties en lokale besturen elkaars sterktes beter benutten? 
• Waar liggen de kansen én grenzen van samenwerking? 
• Hoe maken we maatschappelijke impact zichtbaar zonder te reduceren wat moeilijk meetbaar is? 

Met medewerking van: 

• Koen Browaeys (verantwoordelijke regio Zuid-Oost-Vlaanderen bij Beweging.net) 
• Cor Vanistendael (Stadsarchivaris Vilvoorde) 
• Joris Prikken (Buurtkapitein Mahatma Gandhiwijk Mechelen) 
• Carine Dujardin (medewerker TOON) 

12.00 uur: Lunch 

13.00 uur: Reflectiesessies 

Vertrekkend vanuit concrete praktijkvoorbeelden gaan we in gesprek over lessen, kansen, uitdagingen en duurzame effecten van erfgoedprojecten. Kies één reflectiesessie uit deze lijst: 

• Reflectiesessie 1 | Vizit Aalst-Rechteroever vergeet je nooit, met Sofie Verspeeten (Avansa Centraal Vlaanderen)
  Hoe creëer je ruimte voor ontmoeting door te vertrekken vanuit waar mensen trots op zijn? Ontdek in deze sessie hoe erfgoed een ingang kan vormen voor gesprekken, verbinding en samenwerking in een wijkcontext. 

• Reflectiesessie 2 | Werken met erfgoed in een context van beperkte middelen, met Sander Somers (Deskundige erfgoed en toerisme bij Stad Vilvoorde)
  Hoe maak je keuzes wanneer middelen schaars zijn, maar de ambitie groot? In deze sessie onderzoeken we de mogelijkheden en grenzen van erfgoedwerking binnen een krap budgettair kader. 

• Reflectiesessie 3 | Storyfest, met Marijke Wienen (Expert publiekswerking en participatie bij Erfgoedcel Mechelen)
  Storyfest bracht bewoners, organisaties en stadsdiensten samen rond de kracht van verhalen in een superdiverse stadswijk. Wat maakte dit project mogelijk, welke impact had het en hoe maak je dergelijke initiatieven duurzaam? 

14.00 uur: Pauze 

14.15 uur: Methodieksessies 

Kies één methodieksessie uit deze lijst: 

• Methodieksessie 1 | Van beleving naar impact: de bezoekerslens als vertrekpunt voor erfgoedwerking, door Liese Exelmans en Sarah Maes (Onderzoekscentrum Publieke Impact KdG)
  Deze sessie verkent hoe impactmeting kan helpen om erfgoedactiviteiten inhoudelijk te versterken. We maken kennis met het erfgoedbelevingsmodel, analyseren praktijkvoorbeelden en vertalen inzichten over bezoekersbeleving naar de eigen praktijk. 

• Methodieksessie 2 | Verhalenverzamelaar, door Steven Solia (Aanstokerij)
  Maak kennis met een speelse en laagdrempelige methodiek die vertrekt vanuit de leefwereld en verhalen van deelnemers. Via emotienetwerken maken we ze op een toegankelijke manier bespreekbaar. De sessie combineert praktijkervaring met een actieve kennismaking met de methode. 

• Methodieksessie 3 | Invisible stories, door Jordi Besemer (BELvue Museum)
  Een interactieve methodiek die migratie, identiteit en superdiversiteit bespreekbaar maakt. Deelnemers ervaren zelf hoe verhalen en dialoog kunnen bijdragen aan meer inzicht en verbinding. 

15.45 uur: We sluiten de dag af met een gezamenlijke reflectie. Wat heeft je verrast? Wat neem je mee naar je eigen praktijk? Welke inzichten kan je morgen al toepassen? 

16.00 uur: Napraten bij een drankje 

 

Waar en wanneer

Dinsdag 17 november 2026 van 10u tot 16u.

Stadhuis Vilvoorde, Grote Markt 1, 1800 Vilvoorde.

 

Voor wie?

Vrijwilligers, erfgoedwerkers en erfgoedorganisaties; sociaal-culturele werkers; opbouwwerkers; medewerkers van lokale besturen; professionals die werken rond gemeenschapsvorming, participatie en sociale cohesie; iedereen die geïnteresseerd is in de maatschappelijke betekenis van erfgoed.

Niveau

Geen basiskennis nodig

Inschrijven

Inschrijven is verplicht en kan via het inschrijvingsformulier op deze pagina. 

 

Meer informatie

Contacteer Leen Van Bockstal op leen.vanbockstal@historiesvzw.be of op 0468/25.83.81