Klein Peerken (Turnhout)
Geslacht
Man
Organisatie
Beherende organisatie
Turnhoutse Reuzenclub vzw (reuzengilde)
Contactgegevens
Jef Neeskens (voorzitter)
de Merodelei 47
2300 Turnhout
014 41 43 79
info@turnhoutsereuzenclub.be
http://www.turnhoutsereuzenclub.be/
Geboorte
Bouwjaar
Bouwjaar is onbekend, maar tussen Eerste en Tweede Wereldoorlog
Aanleiding
Begin 2015 werden door Heemkundekring Het Bezemklokje Turnhout, ‘de Reuzen van de Otterstraat’ teruggevonden en hetzelfde jaar werd deze vondst nog officieel overgedragen aan de Turnhoutse Reuzenclub vzw. Tegelijkertijd werd de belofte gemaakt om ze terug tot leven te wekken… Een tijdsperiode werd niet afgesproken, maar we vonden zelf dat dit géén 10 jaren mocht aanslepen… De groep bestond uit 2 grote reuzen en een negental ‘hoofden’. De manden van de twee grote reuzen waren in zeer slechte staat, eentje was hopeloos verloren, de andere mand kon met vakkundige ingrepen deels gered worden. Alle hoofden waren gedeukt en gescheurd door de jarenlange en onzorgvuldige opslag. Op één stuk na konden we ze allemaal redden! Om deze reuzengroep terug tot leven te wekken, moest er meer gebeuren dan herschilderen en uitdeuken. In oorsprong werden de ‘reuzenhoofden’ over het hoofd van kinderen geschoven en met de juiste kledij kon de ‘show’ beginnen… Dit is in deze huidige tijd niet meer denkbaar, noch verantwoord te noemen ! We moesten dus naar een oplossing zoeken om de authentieke sfeer te behouden, en tegelijk niet te veel afstand doen van het unieke concept. De oplossing werd gevonden in de aanmaak van een kleine rieten mand waarbij het ‘reuzenhoofd’ net boven het hoofd van de ‘pijnder’ (of drager) komt te zitten… De mand wordt ‘gedragen’ als een rugzak zodat de armen van de drager de armen van de reus worden… Zo vonden we een consensus met het verleden en het heden… Van de teruggevonden kleding was niets meer bruikbaar. Ook hier had de tand des tijds zijn best gedaan… De reuzenterminologie vertelt ons dat het hoofd het bestaansrecht van de Reus omvat… De belichaming is ondergeschikt. Met andere woorden past onze doelstelling perfect in de regelgeving van de Reuzencultuur. De aangepaste, vernieuwde reuzen kunnen dus ingeschreven worden in de lijst van immaterieel erfgoed, zoals Vlaams minister Sven Gatz in 2014 goedkeurde. Daar in de archieven bijzonder weinig terug te vinden is omtrent het ontstaan en ‘leven’ van de ‘Reuzen van de Otterstraat’, hebben we met het Dagelijks Bestuur ons eveneens gebogen over het verhaal dat we met deze groep willen vertellen… Wat niet onbelangrijk is, daar we met deze groep ook graag ‘op tocht’ gaan in het Vlaamse land en mogelijk ook in het buitenland ! We moesten dus een ruim kader creëren waar een beetje geschiedenis, een historisch feit, fabel of een legende in past. We kwamen uit bij 2 bijzondere Turnhoutse, historische figuren: Klein Peerke en d’Aachturenmoeijer ! Zelfs studio Willy Vandersteen heeft in 1995 over deze 2 figuren een stripalbum gewijd: ‘De Vonkende Vuurman’ in de reeks van Suske en Wiske. Uiteraard speelt dit verhaal zich af in Turnhout. Laat dit verhaal nu ook de insteek zijn die we willen geven aan de 9 ‘reuzenhoofden’… d’Aachturenmoeijer had in de strip de gave toegekregen om volwassen personen in haar macht te krijgen door ze een kindergestalte te geven, de ‘Hummelpummeltjes’ en ‘de Vuurman’ waren geboren… En hiermee was ons verhaal ook rond en past ’het plaatje’ helemaal voor onze derde reuzengroep !
De reus is niet gedoopt
Fred Broeckx is de peter van de reus.
Monique Milloen is de meter van de reus.
De reus is ingeschreven in het geboorteregister.
Betekenis
Dit beeldt de reus uit
Historisch figuur
Verhaal achter de reus
Klein Peerken werd in 1809 in Ravels geboren als Petrus van Gorp, zoon van Petrus uit Reusel en Joanna Elisabeth Hendrickx uit Ravels. Het gezin verhuisde in 1816 naar een klein boerderijtje ‘Den Diepe’ op de Kastelein in Turnhout. Peerken groeide op tot een man met een wel heel uitzonderlijke lengte. Volgens een beschrijving in zijn toenmalig “Passeport à l’intérieur” uit 1840 was hij 2,18 meter lang ! Heel buitengewoon, zeker in een tijd dat de gemiddelde lengte van een man slechts 1,60 meter bedroeg. De rest van zijn lichaam was in verhouding: 65 cm schouderbreedte, handen van 22 cm lang en 16 cm breed en hij zou nu een schoenmaat 52 nodig hebben ! Zijn klompen staan trouwens tentoongesteld in het Taxandriamuseum. Peerken werd in zijn tijd ‘wereldberoemd’. Hij trad op in Brussel, Londen en Parijs, waar mensen geld gaven om zijn indrukwekkende fysieke verschijning en kracht te bewonderen. Dat deed hem besluiten om samen met zijn jongere broer Gieri in België en Nederland op tournee te gaan. Ze trokken van kermis tot kermis en zo kon hij door zijn uitzonderlijke gestalte en het tonen van zijn enorme spierkracht geld verdienen om het arme gezin te ondersteunen. Slechts drie à vier jaar heeft hij het volgehouden. In de zomer van 1842 kwam hij ziek terug uit Amsterdam en stierf kort daarop op 5 september op 33-jarige leeftijd. Zijn druk bijgewoonde begrafenis op 7 september in de Sint-Pieterskerk was een evenement voor heel Turnhout. Naar verluidt vormden de mensen op de weg van zijn woning ‘Den Diepe’ op de Kastelein naar de kerk en van de kerk naar het kerkhof een haag langs beide kanten van de weg om van hun alom bekende ‘Kempische reus’ afscheid te nemen…
Reuzengroep
De reus maakt deel uit van reuzengroep
Deze groep telt 11 reuzen
Voortbewegen
De reus wordt gedragen
Er is 1 drager nodig
De reus wordt begeleid door
De mensen die de reus voortbewegen
De begeleiders dragen een uniform
pijnders dragen verenigings T-shirt; bestuursleden een hemd met logo op borstzakje
Activiteiten
De reus gaat uit in eigen gemeente
iedere aanvraag wordt individueel bekeken naar haalbaarheid/doelstelling
Manier waarop de reus beweegt
De reus buigt niet.
De reus danst.
Andere rituelen
De reus kan een sterke interactie met publiek uitbouwen.
Constructie
Afmetingen
De reus is 3,3 meter.
De reus weegt 27 kg.
Hoofd
Het gebruikte materiaal is kunststofschuim.
Het haar is verf - beschilderd op het hoofd.
Lichaam
Standaardkledij
De kledij is gemaakt door Monique Milloen.
Dit is de betekenis van de kledij: De bonte en kleurrijke kledij is gemaakt door Mevr. Monique Milloen.De bonte en kleurrijke kledij is gemaakt door Mevr. Monique Milloen. Dit naar eigen inspiratie bij het zien en ontdekken van de diverse hoofden… Zo gaf ze mee gestalte aan de uitbeeldende figuur….
Accessoires
Bewaarplaats
Staat van de reus
Uitstekend
De reus werd gerestaureerd in 2018
Dit is toen gebeurd: De reuzenhoofden werden gerestaureerd in 2018 door onze voorzitter Dhr. Paul Boes (1947-2020). Dit is toen gebeurd: manden laten maken met ‘rugzak’ als draagsysteem; opsmukken, herstellen en herschilderen van de hoofden; nieuwe kleding.
Documentatie
Er is een archief over de reus
Publicaties
Boek in eigen regie -2015- (ISBN 9789090299035 - NUR 2)