d’Aachturenmoeijer (Turnhout)
Geslacht
Vrouw
Organisatie
Beherende organisatie
Turnhoutse Reuzenclub vzw (reuzengilde)
Contactgegevens
Jef Neeskens (voorzitter)
de Merodelei 47
2300 Turnhout
014 41 43 79
info@turnhoutsereuzenclub.be
http://www.turnhoutsereuzenclub.be/
Geboorte
Bouwjaar
Bouwjaar is onbekend, maar tussen Eerste en Tweede Wereldoorlog
Aanleiding
Begin 2015 werden door Heemkundekring Het Bezemklokje Turnhout, ‘de Reuzen van de Otterstraat’ teruggevonden en hetzelfde jaar werd deze vondst nog officieel overgedragen aan de Turnhoutse Reuzenclub vzw. Tegelijkertijd werd de belofte gemaakt om ze terug tot leven te wekken… Een tijdsperiode werd niet afgesproken, maar we vonden zelf dat dit géén 10 jaren mocht aanslepen… De groep bestond uit 2 grote reuzen en een negental ‘hoofden’. De manden van de twee grote reuzen waren in zeer slechte staat, eentje was hopeloos verloren, de andere mand kon met vakkundige ingrepen deels gered worden. Alle hoofden waren gedeukt en gescheurd door de jarenlange en onzorgvuldige opslag. Op één stuk na konden we ze allemaal redden! Om deze reuzengroep terug tot leven te wekken, moest er meer gebeuren dan herschilderen en uitdeuken. In oorsprong werden de ‘reuzenhoofden’ over het hoofd van kinderen geschoven en met de juiste kledij kon de ‘show’ beginnen… Dit is in deze huidige tijd niet meer denkbaar, noch verantwoord te noemen ! We moesten dus naar een oplossing zoeken om de authentieke sfeer te behouden, en tegelijk niet te veel afstand doen van het unieke concept. De oplossing werd gevonden in de aanmaak van een kleine rieten mand waarbij het ‘reuzenhoofd’ net boven het hoofd van de ‘pijnder’ (of drager) komt te zitten… De mand wordt ‘gedragen’ als een rugzak zodat de armen van de drager de armen van de reus worden… Zo vonden we een consensus met het verleden en het heden… Van de teruggevonden kleding was niets meer bruikbaar. Ook hier had de tand des tijds zijn best gedaan… De reuzenterminologie vertelt ons dat het hoofd het bestaansrecht van de Reus omvat… De belichaming is ondergeschikt. Met andere woorden past onze doelstelling perfect in de regelgeving van de Reuzencultuur. De aangepaste, vernieuwde reuzen kunnen dus ingeschreven worden in de lijst van immaterieel erfgoed, zoals Vlaams minister Sven Gatz in 2014 goedkeurde. Daar in de archieven bijzonder weinig terug te vinden is omtrent het ontstaan en ‘leven’ van de ‘Reuzen van de Otterstraat’, hebben we met het Dagelijks Bestuur ons eveneens gebogen over het verhaal dat we met deze groep willen vertellen… Wat niet onbelangrijk is, daar we met deze groep ook graag ‘op tocht’ gaan in het Vlaamse land en mogelijk ook in het buitenland ! We moesten dus een ruim kader creëren waar een beetje geschiedenis, een historisch feit, fabel of een legende in past. We kwamen uit bij 2 bijzondere Turnhoutse, historische figuren: Klein Peerke en d’Aachturenmoeijer ! Zelfs studio Willy Vandersteen heeft in 1995 over deze 2 figuren een stripalbum gewijd: ‘De Vonkende Vuurman’ in de reeks van Suske en Wiske. Uiteraard speelt dit verhaal zich af in Turnhout. Laat dit verhaal nu ook de insteek zijn die we willen geven aan de 9 ‘reuzenhoofden’… d’Aachturenmoeijer had in de strip de gave toegekregen om volwassen personen in haar macht te krijgen door ze een kindergestalte te geven, de ‘Hummelpummeltjes’ en ‘de Vuurman’ waren geboren… En hiermee was ons verhaal ook rond en past ’het plaatje’ helemaal voor onze derde reuzengroep !
De reus is niet gedoopt
Fred Broeckx is de peter van de reus.
Monique Milloen is de meter van de reus.
De reus is ingeschreven in het geboorteregister.
Betekenis
Verhaal achter de reus
Vaders en moeders, luister goed naar dit verhaal, want het is in het belang van ons allemaal en vooral in dat van onze kinderen, want liggen die elke avond wel op tijd in bed? Nee?! Wees daar toch maar voorzichtig mee, want vroeg of laat worden ze betoverd en heb je thuis een klein lelijk monstertje voor je het weet ! Nee, nee, dat is niet om te lachen. Ik meen het heel serieus, want klokslag 8 uur komt d’ Aachturenmoeijer uit haar kot. Ze is gevaarlijk, zit vol magie en doet allerlei rare dingen. Ze is zo lelijk als de nacht, op haar armen en benen staat wel 5 cm haar en haar gezicht staat vol pukkels… Ze heeft een hart als steen, want ze haat kinderen als de pest. Als kinderen huilen, vervelend doen of niet willen gaan slapen, wil ze hen betoveren en veranderen, desnoods in een bloempot ! Ze doet daarom elke avond haar ronde om te zien of alles gaat zoals ze wil. O wee als er hier of daar nog zo’n klein ambetanterikske bezig is met roepen of janken… Zij krijgt die stil met één of andere onverstaanbare toverspreuk en dat manneke begint dan te krabben van de vreselijke jeuk en kan veranderen in van alles en nog wat: grotere oren, een dikke platte neus of nog erger… Daarna verdwijnt d’ Aachturenmoeijer in het niets… Maar ook jongens en meisjes van 14, 15 jaar die denken dat ze groot zijn, lopen bij d’ Aachturenmoeijer gevaar ! Rond 11 uur doet ze immers haar tweede ronde en dan moeten die gasten eraan geloven die verboden spul als sigaretten roken. Want als de moeijer hen betrapt met zaken die ze niet kan verdragen, gaat ze die mannekes en vrouwkes ook ambeteren… Zo kan het gebeuren dat ze ’s morgens opstaan met puisten in het gezicht of hun ogen lijken dichtgeslagen en ze verdragen geen daglicht... Kom met zo’n gezicht maar bij uw lief of vrijer aan… D’ Aachturenmoeijer vindt dat allemaal heel plezant. Daarom, moeders en vaders, waak goed over jullie kroost!!!
Reuzengroep
De reus maakt deel uit van reuzengroep
Deze groep telt 11 reuzen
Voortbewegen
De reus wordt gedragen
Er is 1 drager nodig
De reus wordt begeleid door
De mensen die de reus voortbewegen
De begeleiders dragen een uniform
pijnders dragen verenigings T-shirt; bestuursleden een hemd met logo op borstzakje
Activiteiten
De reus gaat uit in eigen gemeente
iedere aanvraag wordt individueel bekeken naar haalbaarheid/doelstelling
Manier waarop de reus beweegt
De reus buigt niet.
De reus danst.
Andere rituelen
De reus kan een sterke interactie met publiek uitbouwen.
Constructie
Afmetingen
De reus is 3,25 meter.
De reus weegt 27 kg.
Hoofd
Het gebruikte materiaal is papier-maché.
Het haar is verf - beschilderd op het hoofd.
Lichaam
Standaardkledij
De kledij is gemaakt door Monique Milloen.
Dit is de betekenis van de kledij: De bonte en kleurrijke kledij is gemaakt door Mevr. Monique Milloen.De bonte en kleurrijke kledij is gemaakt door Mevr. Monique Milloen. Dit naar eigen inspiratie bij het zien en ontdekken van de diverse hoofden… Zo gaf ze mee gestalte aan de uitbeeldende figuur….
Accessoires
Bewaarplaats
Staat van de reus
Uitstekend
De reus werd gerestaureerd in 2018
Dit is toen gebeurd: De reuzenhoofden werden gerestaureerd in 2018 door onze voorzitter Dhr. Paul Boes (1947-2020). Dit is toen gebeurd: manden laten maken met ‘rugzak’ als draagsysteem; opsmukken, herstellen en herschilderen van de hoofden; nieuwe kleding.
Documentatie
Er is een archief over de reus
Publicaties
Boek in eigen regie -2015- (ISBN 9789090299035 - NUR 2)