Schrijven voor Wikipedia: zo pak je het aan

De Wikipediapagina van de Paardenprocessie Hakendover staat open op een laptop. Ernaast ligt een notitieboek. Je ziet een hand schrijven.

Wil je jouw lokaal historisch onderzoek delen met geïnteresseerden van over heel de wereld? Dat kan op de gratis online encyclopedie Wikipedia. Maar hoe schrijf je nu een goede, informatieve en heldere tekst?

Een Wikipediatekst schrijven is meer dan alleen informatie verzamelen en neerpennen. Het vraagt een duidelijke, neutrale en gestructureerde schrijfstijl. Ontdek in deze praktijktip handige tips & tricks, de schrijfregels van Wikipedia en voorbeelden om je tekst op te bouwen en te verbeteren.

DE WIKIPEDIA SCHRIJFBIJBEL: VIJF BASISREGELS

Wikipedia is een encyclopedie. Dat betekent dat elk artikel een vaste schrijfstijl volgt. Hou deze vijf basisregels in je achterhoofd:

schrijf neutraal: voeg geen persoonlijke meningen toe,
schrijf precies: wees steeds concreet en correct in je formuleringen,
schrijf helder: zorg dat je tekst vlot leesbaar is voor iedereen,
schrijf bondig: neem enkel relevante informatie mee,
schrijf formeel: vermijd spreektaal of informele taal.

TIP 1: BEGIN MET EEN STERKE INLEIDING

Elke goede tekst op Wikipedia start met een korte inleiding die het onderwerp samenvat. Hou dit kort en to the point. De details komen later.

In deze eerste alinea beantwoord je de belangrijkste vragen over het onderwerp – denk aan vragen die je kan vergelijken met de 5 W’s: wat, waar, wie, wanneer en waarom.

Wat is het onderwerp?
Waar ligt het?
Wat zijn de demografische gegevens?
Wat is de functie of betekenis?
Welke kerninformatie is belangrijk (bv.: geschiedenis, belangrijke historische figuren …)?

Screenshot van de inleiding van de Wikipediapagina van Vilvoorde.

Een goede inleiding geeft antwoord op de 5 W’s.

Gebruik dezelfde vragen voor het beschrijven van een lokale traditie.

Wat is het onderwerp?
Waar vindt de traditie plaats?
Welke mensen (vrijwilligers, fanfares, reuzendragers …) doen mee?
Wat is de betekenis?
Welke kerninformatie is belangrijk (bv.: een immaterieel erfgoed erkenning …)?

De inleiding van Gosjdieël geeft kort weer wat de traditie inhoudt.

TIP 2: ZORG VOOR EEN DUIDELIJKE (CHRONOLOGISCHE) STRUCTUUR

Een historische tekst over lokale geschiedenis is chronologisch opgebouwd en gemakkelijk te volgen. Zo kan je lezer de tekst snel scannen.

Begin je tekst bij de oudste sporen en eindig met de hedendaagse periode. Werk met indelingen, bv.: prehistorie, oudheid, middeleeuwen of Wereldoorlog I of Industriële revolutie. Je kan ook werken met eeuwen, bv.: 19de eeuw, 20ste en 21ste eeuw …
Gebruik duidelijke tussenkoppen, bv.: ‘ontstaansgeschiedenis’, ‘geografie’, ‘deelgemeenten’, ‘etymologie’ of ‘toponymie’.
Werk met korte alinea’s en vermijd lange blokken tekst.

Schrijf je een tekst over een lokale traditie? Ook dan is een logische opbouw belangrijk.

Begin je tekst met een historische schets: hoe is de traditie ontstaan? Wat houdt het specifiek in? Welke kenmerken zijn eigen aan de traditie?
Gebruik duidelijke tussenkoppen, bv.: ‘geschiedenis’ of ‘ontstaan’, ‘etymologie’, ‘symboliek’, ‘sage’ of ‘legende(s)’ …

Voorbeeld Wikipediapagina van Krakelingen: symbolien en sage

De Wikipediapagina van de Krakelingen creëert structuur met tussentitels zoals ‘Symboliek’ en ‘Sage’.

TIP 3: MAAK JE TEKST DUIDELIJK VOOR EEN ZO BREED MOGELIJK PUBLIEK

Wikipedia vraagt altijd een objectieve schrijfstijl.

Spreek de lezer niet rechtstreeks aan.
Vermijd persoonlijke meningen.
Gebruik je vakjargon? Licht deze kort toe.
Schrijf het verleden in de verleden tijd.
Wees zo exact mogelijk bij het vermelden van jaartallen.

TIP 4: GEBRUIK HET COACHINGSYSTEEM VAN WIKIPEDIA

Je staat er niet alleen voor wanneer je schrijft voor Wikipedia. Teksten worden nagelezen, verbeterd en aangevuld door andere vrijwilligers. Daarnaast kan je ook een gratis begeleiding aanvragen via een coachingsysteem, waar je hulp krijgt bij het schrijven of verbeteren van je tekst.

Screenshot van Wikipedia: hoe vraag je een coach aan om je te helpen bij het schrijven van je tekst?

Vraag een persoonlijke coach aan.

Wil je een begeleiding aanvragen via het coachingsyteem? Dan heb je twee opties.

Laat Wikipedia een coach kiezen voor jou: handig als je snel wil starten, nog niet weet wie je nodig hebt of als je gewoon algemene begeleiding zoekt.
Kies zelf een specifieke coach: handig als je een coach aanbevolen kreeg door een andere Wikipediagebruiker, graag iemand kiest die bij jouw stijl past of als je hulp wil bij een specifiek onderwerp.

TIP 5: SCHRIJF JE OVER JE GEMEENTE? CONTROLEER BESTAANDE PAGINA’S VAN DEELGEMEENTEN

Werk je aan een Wikipediapagina over je gemeente? Veel gemeenten zijn in de jaren 1970 gefusioneerd. Het kan dus zijn dat deze al een eigen pagina hebben. Neem zeker de tijd om dit te controleren, zo vermijd je dubbel werk.

Screenshot van Wikipedia: voorbeeld van een tabel met deelgemeenten.

De deelgemeenten van stad Diest staan helder opgelijst in een tabel. Je kan ook doorklikken om meer informatie te krijgen over de deelgemeenten.

Extra tip: in het artikel van je gemeente kan je de fusies kort toelichten. Verwijs daarbij naar de aparte pagina’s van de deelgemeenten zodat lezers makkelijk kunnen doorklikken voor meer informatie. Hoe je zo’n verwijzing toevoegt, lees je in deze praktijktip.

INTERESSANTE ONDERWERPEN VOOR DE WIKIPEDIAPAGINA OVER JE STAD, GEMEENTE OF DORP

Naast de basisinformatie kan je een Wikipediapagina verrijken met extra onderdelen. Deze zijn niet verplicht, maar helpen om je artikel vollediger en interessanter te maken.

Lokaal erfgoed en bezienswaardigheden

Beschrijf belangrijke plekken in je gemeente, bv.: monumenten, kerken, kastelen, musea of landschappen. Dit kan in een oplijsting of met een korte toelichting. Bestaat er al een aparte pagina? Verwijs er dan naar. Je kan ook lokale tradities, feesten of evenementen toevoegen.

Etymologie

De etymologie legt uit waar de naam van je gemeente vandaan komt en wat die betekent. Deze korte toelichting plaats je meestal vlak na de inleiding. Het hoeft geen lange tekst te zijn, maar het geeft je artikel meteen extra context.

Bekende personen

Voeg een overzicht toe van personen die verbonden zijn met je gemeente. Dit kunnen zowel historische figuren als hedendaagse personen zijn. Denk aan politici, kunstenaars, schrijvers of andere mensen die een rol speelden in of afkomstig zijn uit de gemeente.

Demografische evolutie

Je kan je pagina ook verrijken met demografische gegevens. De evolutie van het aantal inwoners geeft inzicht in de groei en veranderingen van je stad, gemeente of dorp doorheen de tijd. Werk steeds met correcte cijfers en betrouwbare bronnen. Het is niet erg als je geen gegevens hebt voor alle periodes: gebruik wat beschikbaar is.

INTERESSANTE ONDERWERPEN VOOR DE WIKIPEDIAPAGINA OVER EEN LOKALE TRADITIE

Bij een Wikipediapagina over een lokale traditie kan je extra context toevoegen om de traditie duidelijker en vollediger te beschrijven.

Verspreiding

Wordt de traditie enkel lokaal gevierd of komt ze ook voor op andere plaatsen? Bestaat de traditie overal op dezelfde manier of zijn er verschillen? Vertel op welke andere plekken de traditie zich heeft verspreidt en hoe ze variëert. Weet je niet hoe het er op andere plaatsen aan toe gaat? Ga eens gluren bij de buren – misschien kan een mede-vrijwilliger je wel op weg helpen of je pagina aanvullen.

Belangrijke aspecten van de traditie

Beschrijf de typische elementen die de traditie kenmerken. Denk aan voorwerpen, gebruiken, het verloop, rituelen of symbolen die er aan verbonden zijn. Door deze aspecten toe te lichten, krijgt de lezer een duidelijker beeld van hoe de traditie beleefd wordt.

Organisatie

Wie organiseert de traditie? Zijn er verenigingen, vrijwilligers of specifieke groepen betrokken? Dit toont hoe de traditie vandaag gedragen wordt – en door wie.

Erkenning

Is de traditie erkend als immaterieel erfgoed, bijvoorbeeld op de Inventaris Vlaanderen of door Unesco? Neem dit zeker mee! Zo’n erkenning toont het belang en de waarde van de traditie. Je kan kort toelichten wanneer de erkenning gebeurde, en wat dat concreet betekende voor de traditie vandaag de dag.

GOEDE WIKIPEDIAPAGINA’S DIE JIJ KAN GEBRUIKEN TER INSPIRATIE

Er staan al heel wat Wikipediapagina’s online. Hieronder een lijstje van enkele goede pagina’s waar jij eens kan door snuisteren voor wat inspiratie.