Rechtspersonenbelasting: wat moet je als erfgoedvereniging weten?

Bestuur je een erfgoedvereniging met een vzw-structuur? Dan krijg je vroeg of laat te maken met de aangifte van de rechtspersonenbelasting. Die verplichting geldt voor elke vzw, ook als je geen belastbare inkomsten hebt of weinig financiële activiteiten.

De rechtspersonenbelasting roept vaak vragen op. Welke inkomsten moet je aangeven? Wanneer dien je de aangifte in? En hoe pak je dat concreet aan? In deze praktijktip leggen we het stap voor stap uit. Zo kan je de aangifte met een gerust gevoel voorbereiden.

WAT IS DE RECHTSPERSONENBELASTING?

Elke vzw moet jaarlijks een aangifte rechtspersonenbelasting indienen. Die verplichting geldt dus ook wanneer er geen inkomsten zijn aan te geven of wanneer de vereniging geen belastbare inkomsten heeft ontvangen.

Dien je geen aangifte in, dan riskeer je een boete. In bepaalde gevallen kunnen bestuurders daarvoor ook aansprakelijk worden gesteld.

De aangifte kan enkel online via Biztax.

WANNEER MOET JE DE AANGIFTE INDIENEN?

Voor de rechtspersonenbelasting gelden vaste indieningstermijnen.

• Je dient de aangifte in binnen zeven maanden na de afsluiting van het boekjaar.
• De aangifte heeft altijd betrekking op een kalenderjaar, van 1 januari tot en met 31 december.
• Werkt je vzw met een boekjaar dat niet samenvalt met het kalenderjaar? Dan moet je een afzonderlijk financieel overzicht opmaken voor de periode van 1 januari tot en met 31 december.

Voor verenigingen waarvan het boekjaar eindigt op 31 december, valt de deadline in principe eind juli. Omdat deze periode midden in de zomervakantie valt, wordt er vaak uitstel toegestaan. Dat uitstel kan echter niet worden gegarandeerd.

De meest recente indieningstermijnen vind je op de website van de FOD Financiën via de overzichtspagina met deadlines voor Biztax.

Stap 1: Controleer of je onder de rechtspersonenbelasting valt

De meeste vzw’s vallen onder de rechtspersonenbelasting. Dat is een jaarlijkse belasting die geldt voor een selectie van inkomsten van de vereniging.

Sommige vzw’s vallen echter onder de vennootschapsbelasting. Dat is het geval wanneer de inkomsten voornamelijk voortkomen uit economische activiteiten. In tegenstelling tot de rechtspersonenbelasting wordt dan de winst van de vzw belast.

Voor erfgoedverenigingen gaan we in de meeste gevallen uit van de rechtspersonenbelasting. In deze praktijktip focussen we daarom verder op dat belastingstelsel.

Stap 2: Ga na welke inkomsten je moet aangeven

Niet alle inkomsten van je vzw vallen onder de rechtspersonenbelasting. Daarom is het belangrijk om eerst na te gaan welke inkomsten je moet opnemen in de aangifte.

Inkomsten die wél onder de rechtspersonenbelasting vallen

Inkomsten uit onroerende goederen

• Inkomsten uit de verhuur van een gebouw of lokaal aan een commerciële onderneming. Verhuur je aan een vereniging zonder winstoogmerk, zoals een carnavalsvereniging, of aan particulieren voor privégebruik, zoals een familiefeest, dan valt die verhuur hier niet onder.
• Vergoedingen voor een zakelijk recht op een onroerend goed, zoals een erfpacht- of opstalrecht.
• Dat zijn winsten die ontstaan bij de verkoop van aandelen, een onroerend goed of een zakelijk recht dat ermee verbonden is. Welke termijnen en tarieven daarbij gelden, vind je in de toelichting van de FOD Financiën onder het onderdeel ‘meerwaarden’.

Roerende inkomsten

Roerende inkomsten zijn inkomsten uit roerende goederen of beleggingen. Het gaat bijvoorbeeld om:

• intresten;
• dividenden;
• koerswinsten.

Op deze inkomsten wordt al roerende voorheffing ingehouden. Toch moet je ze ook vermelden in de aangifte van de rechtspersonenbelasting.

Ook vergoedingen voor auteursrechten en inkomsten uit de verhuur van bijvoorbeeld tentoonstellingspanelen of een geluidsinstallatie worden als roerende inkomsten beschouwd. Ook exclusiviteitscontracten voor media-publiciteit worden behandeld als belastbare roerende inkomsten. Deze inkomsten worden niet eerder door jou aangegeven, dus ben je zelf verantwoordelijk voor een correcte opname in de aangifte.

Soms verhuurt een vzw zowel een gebouw als bijhorend meubilair of ander materiaal. In dat geval moet je de ontvangen huur opsplitsen tussen het onroerende deel (het gebouw) en het roerende deel (bijvoorbeeld het meubilair). Die verdeling kan op verschillende manieren gebeuren:

• via een forfaitaire verdeling (vaak 80/20 of 90/10, voor respectievelijk het onroerende deel versus het roerende deel);
• op basis van de relatieve waarde van de goederen;
• via een verdeelsleutel die vooraf in de overeenkomst wordt opgenomen.

Welke methode je ook kiest, de verdeling moet logisch en verdedigbaar zijn tegenover de fiscus.

Vergoeding voor een ter beschikking gestelde wagen

Beschikt je vzw over een wagen die ook privé gebruikt mag worden? Dan moet daarvoor een voordeel van alle aard worden aangegeven in de rechtspersonenbelasting. Dit voordeel van alle aard is afhankelijk van de CO²-uitstoot, de brandstof en de ouderdom van de wagen. De belasting zal ook verschillen naargelang de vereniging de brandstofkosten betaalt of niet.

Vanaf 2026 zijn er wijzigingen in de fiscale regels voor autokosten in vzw’s.

Bepaalde niet-verantwoorde kosten

Sommige kosten moeten eveneens worden aangegeven. Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer:

• het wettelijk maximum voor vrijwilligersvergoedingen werd overschreden;
• werknemers werden betaald zonder de vereiste fiscale fiches op te maken. In de praktijk komen zulke situaties meestal pas aan het licht bij een fiscale controle.

Inkomsten die niet onder de rechtspersonenbelasting vallen

De volgende inkomsten moet je niet aangeven in de rechtspersonenbelasting:

• winsten;
• schenkingen;
• subsidies;
• lidgelden.

STAP 3: KIJK NA OF JE VZW RECHT HEEFT OP EEN BELASTINGKREDIET

Sommige uitgaven kunnen recht geven op een belastingkrediet. Dat verschilt van een belastingvermindering. Bij een belastingvermindering kan je nooit meer terugkrijgen dan het bedrag aan belasting dat je verschuldigd bent. Een belastingkrediet kan daarentegen ook een terugbetaling opleveren wanneer je vzw geen belasting moet betalen en dus een nul-aangifte indient.

Voor de meeste belastingkredieten komt enkel een organisatie met personeel in aanmerking. Er is echter één uitzondering die ook interessant kan zijn voor erfgoedverenigingen die volledig door vrijwilligers worden gedragen. Het gaat om het tijdelijke belastingkrediet voor de verdeelkosten van papieren tijdschriften en kranten. Publiceert je vereniging een tijdschrift of ledenblad op papier, dan kan deze maatregel mogelijk een financieel voordeel opleveren. In deze praktijktip leggen we uit wanneer je vereniging hiervoor in aanmerking komt en hoe je het belastingkrediet kan aanvragen.

STAP 4: DIEN JE AANGIFTE IN VIA BIZTAX

Bereid je voor

Zorg er eerst voor dat je alle benodigde documenten bij de hand hebt. Controleer ook of je computer technisch geschikt is om de aangifte in Biztax in te vullen. De technische vereisten voor je computer vind je op slide 44 en 45 van deze powerpoint.

Surf vervolgens naar Biztax en meld je aan. De meeste gebruikers loggen in via itsme® of met hun elektronische identiteitskaart.

Na het inloggen krijg je de keuze tussen je persoonlijk profiel en het profiel van de organisaties waarin je actief bent. Kies hier het profiel van je vereniging.

Maak een nieuwe aangifte aan

Ga naar ‘Mijn aangiften’ en maak een nieuwe aangifte aan. Via dezelfde rubriek kan je ook eerdere aangiften bekijken of ingediende dossiers raadplegen.

Vul vervolgens het ondernemingsnummer van je vzw in. Daarna geef je het aanslagjaar en het belastbaar tijdperk (het boekjaar) op.

Let erop dat je kiest voor ‘rechtspersonenbelasting (RPB)’ en niet voor ‘vennootschapsbelasting (VenB)’.

Doorloop de volgende vijf stappen in Biztax

      1. Ingave

In deze eerste stap vul je alle gegevens van de aangifte in.

Dat omvat:

• de identificatiegegevens van de vzw, waaronder het bankrekeningnummer en de contactpersoon;
• de belastbare inkomsten zoals opgenomen in de boekhouding;
• eventuele uitgaven die recht geven op een belastingkrediet (zoals code 1952 voor bepaalde verdeelkosten van periodieke publicaties);
• de verplichte bijlagen.

Wanneer je vereniging geen belastbare inkomsten heeft, hoef je hiervoor niets in te vullen.

Voeg ook de nodige documenten toe:

• de jaarrekening (tenzij die al werd neergelegd bij de Nationale Bank van België);
• het proces-verbaal van de algemene vergadering waarin de jaarrekening werd goedgekeurd;
• het financieel overzicht van het kalenderjaar wanneer je boekjaar niet samenvalt met het kalenderjaar.

      2. Foutenlijst

Na het invullen controleert Biztax of je aangifte volledig en correct is.

Eventuele fouten worden weergegeven in een overzicht. Via de knop ‘naar fout gaan’ spring je meteen naar de juiste plaats om de fout te verbeteren.

Houd er rekening mee dat je na elke aanpassing de foutencontrole opnieuw moet uitvoeren. Pas dan krijg je een bijgewerkte lijst met eventuele fouten.

      3. Simulatie

In de simulatie zie je het voorlopige resultaat van je aangifte. Je krijgt een indicatie van het bedrag dat je eventueel moet betalen of terugkrijgt.

Via het pdf-icoon kan je ook de gedetailleerde berekening raadplegen.

      4. Ondertekenen en verzenden

Is alles ingevuld en gecontroleerd? Dan kan je de aangifte ondertekenen en verzenden.

Je kan je werk tussendoor altijd bewaren en later verder aanvullen. Vergeet wel niet om op ‘verzenden’ te klikken. Pas dan is je aangifte officieel ingediend.

Na een succesvolle indiening ontvang je daarvan een bevestiging. Je kan de aangifte vervolgens ook als pdf downloaden. De aangifte krijgt dan de status ‘ondertekend’.

Merk je achteraf nog een fout op? Dan kan je de aangifte nog één keer corrigeren, op voorwaarde dat de indieningstermijn nog niet verstreken is én dat de fiscus de aangifte nog niet heeft verwerkt.

      5. Aangiftedocumtenten

Onder ‘Aangiftedocumenten’ vind je een overzicht van alle ingediende aangiften.

Je kan er op elk moment je bijlagen, ontvangstbewijzen en eerdere aangiften opnieuw raadplegen.

MEER INFORMATIE

Meer informatie vind je op de website van de FOD Financiën. Geraak je er zelf niet uit, dan kan Cultuurloket jou te woord staan. Maak hier een afspraak.