Podcast ‘Over de Meet’ brengt grensverhalen bij erfgoedliefhebbers

Hoe maak je lokale geschiedenis aantrekkelijk voor een jong publiek? Jeugdvrienden Thomas en Kristof vonden het antwoord in een true crime podcast: Over de Meet. Vanuit hun engagement binnen de Heemkundige Kring van Essen brengen ze 18de-eeuwse grensverhalen uit de Noorderkempen op een toegankelijke manier tot bij duizenden luisteraars.

VAN JONGS AF AAN

Thomas en Kristof zijn al van jongs af aan gepassioneerd door geschiedenis en erfgoed en zijn lid van de Heemkundige Kring van Essen. Tijdens een viering van de vereniging in januari 2025 viel het hen op dat ze tot de jongste aanwezigen behoorden. Dat bracht hen aan het denken. Hoe konden ze meer leeftijdsgenoten warm maken voor lokale geschiedenis en tegelijk nieuwe mensen laten kennismaken met de werking van een heemkundige kring?

Het antwoord vonden ze in een medium dat veel jonge mensen vandaag wel bereikt: een podcast. ‘Heemkundige kringen verrichten ontzettend waardevol onderzoek, maar tijdschriften alleen bereiken niet iedereen,’ vertellen ze.

‘We willen lokale geschiedenis terug hip maken bij jongeren en ze inspireren om zich ook voor een heemkundige kring te engageren.’ – Thomas en Kristof

VAN ARCHIEF TOT AFLEVERING

Een podcast maken begint met een goed verhaal. Inspiratie halen Thomas en Kristof uit archiefmateriaal, onderzoek van hun heemkundige kring en suggesties van luisteraars. Daarna duiken ze in bronnen om historische verhalen zorgvuldig te reconstrueren.

‘Door ons te baseren op het onderzoek van de lokale heemkundige kring, brengen we hun werk naar een groter publiek.’ – Thomas en Kristof.

Thomas neemt vooral het onderzoekswerk op zich. Door zijn opleiding geschiedenis heeft hij ervaring met bronnenonderzoek en archieven. Hij schrijft de scripts en werkt de verhalen uit. Kristof neemt dan weer de communicatie en verspreiding voor zijn rekening. Vanuit zijn achtergrond in marketing zorgt hij ervoor dat de afleveringen hun weg vinden naar de luisteraars: hij deelt elke aflevering op hun website, sociale media, Spotify, Apple Music en andere podcastplatformen.

Een aflevering maken vraagt heel wat tijd. Van onderzoek en script tot opname, montage en promotie: er kruipt gemiddeld tot 22 uur werk in één verhaal. Gelukkig staan ze er niet alleen voor: dankzij de samenwerking met Loes en Skout van de lokale opnamestudio krijgen de afleveringen een professionele uitstraling. ‘Loes en Skout coachen ons tijdens het opnemen en bewerken de opnames naar boeiende afleveringen, ze zijn ondertussen teamleden geworden van onze podcast,’ vertelt Thomas. Daarnaast zetten Thomas en Kristof verschillende AI-tools in om hun werkproces rond de podcast te stroomlijnen en terugkerende stappen te automatiseren. Zo kunnen ze hun werking efficiënter organiseren.

Hun engagement vraagt niet alleen tijd, maar ook financiële investeringen. Voorlopig kunnen de mannen rekenen op middelen van hun heemkundige kring. ‘We weten natuurlijk ook dat die middelen niet oneindig zijn,’ begint Kristof. ‘We zijn steeds op zoek naar alternatieven voor in de toekomst.’

MEER DAN EEN ERFGOEDPROJECT

De podcast maken de twee vrienden naast hun dagelijkse jobs. Thomas werkt in de logistieke sector, terwijl Kristof actief is in de privésector. Toch vinden ze telkens tijd om samen aan nieuwe afleveringen te werken. Voor hen is de podcast meer dan alleen een erfgoedproject, het is ook een manier om hun vriendschap verder uit te bouwen. ‘Het feit dat we samen zoiets kunnen opbouwen, is heel fijn en verbindend,’ vertelt Thomas.

De vele uren werk worden beloond door de reacties van luisteraars. Mensen vertellen dat ze tijdens hun fietstocht naar het werk naar een aflevering luisteren of uitkijken naar een nieuw verhaal. ‘Dat is enorm dankbaar,’ zegt Kristof.

LOKALE VERHALEN, BREED BEREIK

De vele uren onderzoek, schrijven en monteren blijven niet onopgemerkt. De podcast heeft vandaag al zo’n 25.000 tot 30.000 luisteraars.

‘Het bewijst dat er opnieuw veel interesse is in geschiedenis en erfgoed.’ – Thomas en Kristof

Volgens de twee vrienden is er zelfs sprake van een heuse geschiedenis-hype. Door actief aanwezig te zijn op sociale media, lokale kranten en creatieve samenwerkingen op te zoeken, proberen ze daar dan ook op in te spelen.

En dat lukt. Zo werkte de podcast samen met een uitgeverij voor een wedstrijd rond hun aflevering over Napoleon. Vijf luisteraars konden daarbij een boek over de historische figuur winnen. Diezelfde reeks afleveringen bracht hen ook in contact met een dagboek dat ter sprake kwam in een van hun afleveringen. ‘Een nakomeling van een van de besproken soldaten nam contact met ons op omdat zij deze bijzondere bron in bezit had,’ vertellen Thomas en Kristof.

GEWOON DOEN EN GAANDEWEG BIJLEREN

Wie zelf met een digitaal erfgoedproject wil starten, hoeft volgens Thomas en Kristof niet alles meteen perfect te kunnen. ‘Het belangrijkste is dat je begint. Het beter maken kan gaandeweg gebeuren,’ zegt Kristof. Volgens hem wachten veel mensen te lang omdat ze twijfelen aan hun technische kennis of bang zijn dat het resultaat niet meteen professioneel genoeg is. Door gewoon te starten en stap voor stap bij te leren, kom je volgens hem veel verder.

Ook hulp vragen hoort daarbij: ‘Als je iets zelf niet weet, hou je niet in om het te vragen aan professionals, je krijgt bijna nooit het deksel op je neus,’ zegt Kristof. Van technische ondersteuning tot communicatie of onderzoek: er zijn veel mensen bereid om mee te helpen.

Met Over de Meet tonen Thomas en Kristof dat lokale geschiedenis niet alleen in archieven hoeft te blijven, maar ook via andere digitale kanalen mensen kan bereiken.