Geelse vrijwilligers steken de Dimpnalegende in de juiste kleren
Onder de bibliotheek van Geel bevindt zich een bijzondere werkplek: de kledijkelder van de Dimpnadagen. Tussen rollen stof, naaimachines en rekken vol historische kostuums werkt een enthousiaste vrijwilligersploeg aan een van de meest zichtbare erfgoedevenementen van Vlaanderen. Vrijwilliger Jef Goossens maakte midden in de drukte van de voorbereidingen tijd vrij om uit te leggen hoe een groep gedreven Gelenaars samen een groot evenement draaiende houdt, met beperkte middelen maar veel vakkennis.
EEN KELDER VOL GESCHIEDENIS
De Sint-Dimpna Ommegang vindt om de vijf jaar plaats in Geel en beeldt de legende uit van de Ierse prinses Dimpna, de heilige die aangeroepen wordt tegen krankzinnigheid. Het evenement trekt 400 deelnemers en is diepgeworteld in de Geelse gemeenschap.
De kledijkelder is daarvoor onmisbaar. De kostuums die er bewaard worden bestrijken vijftig jaar ommegang. ‘Daarmee kunnen we de hele geschiedenis van Geel uitbeelden,’ zegt Jef.
De vaste ploeg van 15 vrijwilligers staat in voor het herstellen, verstellen en bewaren van al die stukken. In aanloop naar de ommegang en de musical GheelaMania werd de groep uitgebreid tot 39 mensen. ‘We deden een oproep en de reactie was overweldigend. Op onze vaste momenten moesten we mensen zelfs spreiden, anders hadden we niet genoeg naaimachines,’ lacht Jef.
TIJDELIJKE VRIJWILLIGERS MAKEN HET VERSCHIL
Dat de kledijploeg zo snel kon opschalen, is geen toeval. De werking is bewust flexibel opgezet: een vaste kern met twee coördinatoren, aangevuld met tijdelijke krachten die instappen voor een specifieke taak of periode.
‘De kracht van vrijwilligers is dat ze iets doen omdat ze het willen doen.’
Tijdelijke vrijwilligers leveren een volwaardige bijdrage, ook zonder jarenlange ervaring. Wie niet kan naaien, knipt of helpt bij de inventaris. Zo begon Jef zelf ook: ‘In 2020 ben ik gestart door te helpen knippen, want dat was het enige wat ik kon.’ Vandaag coördineert hij de volledige logistiek, een rol die hij overnam van Nadine, jarenlang het hart van de kledijploeg, die in oktober overleed. ‘Het zijn grote schoenen om te vullen, maar ik doe mijn best,’ zegt hij. Binnenkort start hij als betaalde medewerker van de stad.
SAMENWERKEN ROND ÉÉN DOEL
De kledijploeg werkt samen met toneelmakers, de regisseur en andere vrijwilligersgroepen om strakke deadlines te halen. Het grootste logistieke knooppunt is het pasmoment: 400 deelnemers, elk met gemiddeld vijf kostuums. Om dat vlot te laten verlopen, koos het team voor een slim systeem. ‘We werken met Microsoft Bookings, zodat mensen zelf een afspraak kunnen inplannen,’ legt Jef uit.
Het gedeelde doel — de ommegang — houdt iedereen gemotiveerd. ‘Iedereen weet waarvoor hij of zij het doet. Dat maakt het makkelijker om samen te werken en elkaar te helpen.’
De stad Geel geeft de vrijwilligers veel autonomie. ‘Ze vertrouwen echt op onze deskundigheid,’ zegt Jef. ‘Die vrijheid werkt. We voelen ons verantwoordelijk voor wat we doen en gaan zorgvuldig om met de middelen die we krijgen.’
HERGEBRUIK ALS BASISPRINCIPE
Duurzaamheid zit ingebakken in de werking van de kledijkelder. Kostuums worden niet na één editie weggegooid, maar hersteld, versteld en opnieuw ingezet. De stad Geel ondersteunt de werking financieel, en de vrijwilligers gaan daar zorgvuldig mee om. ‘Je mag niet vergeten dat ons materiaal betaald wordt met belastinggeld,’ zegt Jef. Voor elke nieuwe ommegang maakt het team ook nieuwe stukken, maar altijd in aanvulling op wat al bestaat.
‘De inspiratiebron is steeds de Dimpnalegende, maar elke keer vullen we die op een andere manier in. De traditie blijft, de vorm evolueert.’
Hergebruik stopt niet bij materiaal. De kledijkelder leent haar kostuums uit aan kleinere initiatieven en Jef wil ook de opgebouwde kennis over het maken en bewaren van historische kostuums actief doorgeven. ‘Ik nodig iedereen uit om eens te komen kijken.’
ALS DE HELE STAD MEEDOET
De ommegang brengt de hele stad in beweging. Vierhonderd deelnemers, een hele stad die meekijkt: dat schept verbondenheid. Iedereen kent wel iemand die meeloopt.
Jef merkt dat aan den lijve: GheelaMania en de Dimpnadagen waren voor hem mee de reden om in Geel te komen wonen. ‘Ik heb me hier altijd welkom gevoeld. Dat is niet toevallig, dat is het resultaat van mensen die jaar na jaar hun schouders zetten onder gedeelde projecten.’
Jef is een van de vrijwilligers die we interviewden voor onze reeks rond erfgoed en duurzame ontwikkeling. Benieuwd hoe andere erfgoedvrijwilligers bouwen aan het erfgoed van morgen? Ontdek het hier.