Leyn Weckx (Heusden-Zolder)
Geslacht
Vrouw
Organisatie
Beherende organisatie
Reuzengilde van Leyn Weckx (reuzengilde)
Contactgegevens
Godelieve Swinnen (lid)
Vroenweg 29
3550 Heusden-Zolder
011 43 40 21
info@deverenigdevrienden.be
https://www.deputheks.com/
Geboorte
Bouwjaar
1987
Aanleiding
De nakende sluiting en de totale afbraak van de kolenmijn van Zolder nb. de enigste werkgever die aan de oorsprong lag van de hele mijnstreek en het bewustzijn dat alles dreigde vergeten worden gaf aanleiding tot het bouwen van een reus. Het waanzinnige verhaal van de putheks is gekoppeld aan het geschiedkundige rechtszaak van Leyn Wecks en dit is gemengd met Alvermannen (kabouters) afgehakte vingers, repen chocolade, koolde de kat en de zeneles dat je nooit mag pesten en heksen duivels en geesten niet bestaan.
De reus is gedoopt
Tijdens een winkelbraderie boven op de brug van de Koolmijnlaan in samenzijn van tientallen reuzen enkele jaren na haar eerste verschijning. Omdat er geen archief is is het jaartal tot op heden niet bekend maar het zou 1989 kunnen zijn. De traditie rond reuzen was ons totaal onbekend wel was er een reuzen peter en meter.
Emiel Janssen is de peter van de reus.
Maria Vaes is de meter van de reus.
De reus is ingeschreven in het geboorteregister.
Betekenis
Dit beeldt de reus uit
Ambacht
Verhaal achter de reus
De kolenmijn van Zolder kende van bij haar ontstaan een aantal zeer grote tegenslagen. De plaatselijke arbeiders wisten het zeker dit alles was behekst en zij wisten door wie, Leyn Wecks, waar hun grootmoeder steeds voor waarschuwden. Na drie faillissementen en 30 jaar tegenslag kon men eindelijk wist gaan maken. Maar het verhaal van de plaatselijke heks is mee de diepte in gegaan, als enige jonge vrouw dreigde ze de jonge mijnwerkers hun vingers af te rukken die op hun beurt het onheil wisten af te wenden met repen chocolade 'Victoria Big Nuts'. Vele onopgehelderde euvels werden in de ondergrond toegewezen aan de putheks tot op het niveau van werkverslagen. Oorzaak: 'De putheks'.
Reuzengroep
Voortbewegen
De reus wordt gerold
De reus wordt begeleid door
De Mensen die de reus voortbewegen.
Muzikanten
De begeleiders dragen een uniform
De begeleiders van de reus dragen een mijnwerkersplunje met helm en lamp. De muzikanten dragen zondagskledij uit de jaren 1960. De mannen in kostuum met hoed en vlinderdas. De dames een retrojurk met petticoat en een hoedje.
Activiteiten
De reus gaat uit in
Opening van de kermis, activiteiten rondom het mijnverleden,
Reuzenstoeten
Manier waarop de reus beweegt
De reus buigt niet.
De reus danst niet.
De reus wordt begeleid door muzikanten
De muzikanten maken deel uit van vast.
De muziek is niet altijd dezelfde.
De muzikanten spelen De muzikanten spelen oude deuntjes geschikt voor een klein harmonie-bezetting..
Constructie
Afmetingen
De reus is 5,5 meter.
De reus weegt 95 kg.
Hoofd
Het hoofd is gemaakt door Veltjen Marcel.
Het gebruikte materiaal is papier-maché.
Het haar is Breigaren.
Lichaam
Het gebruikte materiaal is PVC afvoerbuizen en repen uit gasbuizen. Minimaal uit metaal..
De armen zijn van Armen uit geperforeerde pvc afvoerbuizen i.v.m. reductie van het gewicht.
Standaardkledij
De reus draagt mijnwerkershelm met werkende lamp (+ 24 landenvlaggen om het migratieverhaal te ondersteunen), een blauwe kiel, een donkergroene rok..
De kledij is gemaakt door Leyn Steenberghs.
Dit is de betekenis van de kledij: Mijnwerker uit het Belgisch Kempisch steenkoolbekken..
Accessoires
De reus draagt De reus draagt een lamp van Davy (mijnwerkers gasmetingslamp), een hep (bijl), een groot houweel en om haar hals een snoer van afgerukte vingers, samen met het medaillon van de reuzengilde. Andere accesoires zijn nog in opbouw..
Bewaarplaats
Staat van de reus
Uitstekend
De reus werd gerestaureerd in De reus werd gerestaureerd tussen 2015 en 2017.
Dit is toen gebeurd: Vanaf 2016 is de restauratie aangevat omdat het hoofd niet meer in overeenstemming stond met het verhaal. Het oude hoofd was een klassieke heks, maar Leyn Weckx was een jonge vrouw beticht van hekserij maar niet veroordeeld. Nu is het duidelijk zichtbaar dat de reuzin een jonge vrouw is met lange zwarte haren (vlecht). Er zijn nieuwe handen gemaakt conform het hoofd (wijzende vinger). De attributen zijn exacte kopieën. Het skelet is verbeterd en vernieuwd met licht en sterk materiaal zodat er ook gedragen kan worden (in opbouw). De restauratie wordt verdergezet met detail werken.
Documentatie
Er is een archief over de reus
Publicaties
https://kuleuven.limo.libis.be/discovery/fulldisplay?docid=lirias1900843&context=SearchWebhook&vid=32KUL_KUL:Lirias&lang=en&search_scope=lirias_profile&adaptor=SearchWebhook&tab=LIRIAS&query=any,contains,LIRIAS1900843&offset=0 https://volkskunde-limburg.be/reuzin-leynweckx-de-putheks-van-heusden-zolder/
Filmpjes
2/5/2016 FANS OF FLANDERS - ONCE UPON A TIME: Dimitri Goosens verteld het verhaal van Leyn Wecks maar toont de reus niet. Suske en Wiske / 226 De mysterieuze mijn : beeld de ondergrond en zijn omstandigheden goed uit. De figuur van Leyn Wecks en haar verhaal zijn echter totaal foutief verwoord onder het mom van dichterlijke vrijheid.